5 اشتباه مرگبار در نصب سیل های مکانیکی

اشتباه ۱: لمس کردن سطوح صیقلی (فیس‌ها) با دست!

این رایج‌ترین و در عین حال مخرب‌ترین اشتباه است. سطوح درگیر یا فیس‌های سیل (مخصوصاً رینگ‌های سرامیکی یا سیلیکون کارباید) با دقتی در حد میکرون سنگ‌زنی و صیقل (Lapping) داده شده‌اند تا کاملاً صاف و آینه‌ای باشند. این دو سطح باید به طور کامل روی هم بنشینند.

چرا چربی دست شما یک قاتل خاموش است؟ (پدیده Hot Spot)

پوست دست شما به طور طبیعی چربی و رطوبت دارد. لمس کردن آن سطح آینه‌ای، باعث به جا ماندن یک اثر انگشت میکروسکوپی می‌شود. پس از روشن شدن پمپ، این لکه چربی مانع از رسیدن فیلم نازک سیال روانکار به آن نقطه خاص می‌شود. در نتیجه، آن نقطه دچار اصطکاک خشک شده و دمای آن به سرعت بالا می‌رود (ایجاد **”نقطه داغ” یا Hot Spot**). این افزایش ناگهانی دما باعث ترک حرارتی، تاب برداشتن سطح و خرابی آنی سیل می‌شود.

روش صحیح تمیز کردن فیس‌ها

فیس‌ها را **فقط** با یک پارچه تمیز، نرم و **بدون پرز** (مانند دستمال مخصوص عینک) آغشته به یک حلال خالص (مانند الکل ایزوپروپیل) تمیز کنید. همیشه قطعات را از لبه‌های خارجی یا بخش‌های لاستیکی آن‌ها بگیرید، نه از سطوح صیقلی.

اشتباه ۲: نصب سیل روی شفت آسیب‌دیده، کثیف یا زنگ‌زده

مکانیکال سیل دو نوع آب‌بندی دارد: آب‌بندی اولیه (بین دو فیس) و آب‌بندی ثانویه (بین سیل و شفت، و بین سیل و بدنه). آب‌بندی ثانویه معمولاً توسط اورینگ‌ها یا بِلوهای (Bellows) لاستیکی انجام می‌شود. این قطعات لاستیکی برای آب‌بندی صحیح، به یک سطح صاف و تمیز نیاز دارند.

اگر شفت پمپ شما در محل نصب سیل مکانیکی  دچار زنگ‌زدگی، خراشیدگی، شیار یا هرگونه آسیب باشد، نصب سیل جدید روی آن، مانند کشیدن یک لاستیک نرم روی یک تکه سمباده است. لبه‌های تیز روی شفت، در همان لحظه نصب، اورینگ یا بلوی گران‌قیمت شما را پاره یا زخمی می‌کنند. این امر منجر به ایجاد یک مسیر نشتی مستقیم از زیر سیل می‌شود، حتی اگر فیس‌های شما کاملاً سالم باشند. قبل از نصب، شفت را با سمباده نرم (مثلاً نمره ۴۰۰ یا ۶۰۰) تمیز و پولیش کنید و با یک کولیس دقیق از گرد بودن و عدم وجود پله در آن مطمئن شوید.

اشتباه ۳: نادیده گرفتن تراز پمپ (Misalignment)

مکانیکال سیل برای آب‌بندی یک شفت که **عمود** بر بدنه می‌چرخد طراحی شده است، نه شفتی که در حال “لرزیدن” یا “لنگ زدن” است. **عدم تراز بودن پمپ (Misalignment)**، چه به صورت زاویه‌ای (Angular) و چه به صورت موازی (Parallel) بین موتور و پمپ، ارتعاشات شدیدی ایجاد می‌کند.

این ارتعاشات و لنگی شفت، به سیل اجازه نمی‌دهد که فیلم سیال روانکار را به طور پایدار حفظ کند. فیس‌ها به طور مداوم در حال باز و بسته شدن میکروسکوپی (chattering) خواهند بود که منجر به ورود ذرات ساینده به بین سطوح، شکستن فیلم سیال و در نهایت خرد شدن (chipping) لبه‌های شکننده فیس‌ها می‌شود. قبل از نصب سیل جدید، از هم‌راستایی دقیق پمپ و موتور اطمینان حاصل کنید.

اشتباه ۴: استفاده از نیروی بی‌رویه و ابزار نامناسب (چکش ممنوع!)

یک وسوسه رایج در هنگام نصب، به خصوص زمانی که قطعات به سختی جا می‌روند، استفاده از چکش، پیچ‌گوشتی یا اهرم برای جا زدن سیل در محفظه پمپ است. این کار فاجعه‌بار است. به یاد بیاورید که در مقاله متریال فیس‌ها گفتیم که سرامیک و سیلیکون کارباید (SiC) موادی بسیار سخت اما در عین حال **بسیار شکننده** هستند (مانند شیشه). ( آموزش نصب گام به گام سیل مکانیکی ) 

هرگونه ضربه مستقیم یا اعمال نیروی غیر یکنواخت، باعث ایجاد یک ترک مویی (micro-crack) در این رینگ‌های شکننده می‌شود. ممکن است این ترک با چشم دیده نشود، اما پس از روشن شدن پمپ و اعمال فشار و دما، این ترک گسترش یافته و منجر به شکست کامل فیس می‌شود. همیشه از روان‌کننده‌های مجاز (مانند آب و صابون برای EPDM) و ابزار پرس مخصوص یا فشار یکنواخت با دست برای جا زدن قطعات استفاده کنید.

اشتباه ۵: کارکرد خشک پمپ (Dry Running) حتی برای چند ثانیه

این اشتباه، سریع‌ترین راه برای نابودی یک سیل نو است. تمام فلسفه کار مکانیکال سیل بر اساس “فیلم سیال” (Fluid Film) است؛ همان لایه نازک سیال که بین دو فیس قرار گرفته و همزمان عمل آب‌بندی و روانکاری (خنک‌کاری) را انجام می‌دهد. **کارکرد خشک (Dry Running)** به معنای حذف این فیلم است.

بدون این فیلم خنک‌کننده، اصطکاک بین دو سطح در عرض **۲ تا ۵ ثانیه** دمای فیس‌ها را به صدها درجه سانتی‌گراد می‌رساند. این حرارت شدید، اورینگ‌ها را می‌سوزاند، کربن را ذوب می‌کند و باعث ترکیدن فیس‌های سیلیکونی یا سرامیکی بر اثر شوک حرارتی می‌شود. همیشه قبل از استارت پمپ، از پر بودن محفظه پمپ و هواگیری کامل (Venting) آن اطمینان حاصل کنید تا سیل هرگز در هوا کار نکند.

نتیجه‌گیری: نصب صحیح، کلید رسیدن به عمر واقعی سیل

همانطور که دیدیم، **علت خرابی مکانیکال سیل** نو تقریباً هیچ‌گاه خود قطعه نیست، بلکه اشتباهات ساده‌ای است که ریشه در عدم آگاهی دارد. لمس نکردن فیس‌ها، تمیزکاری شفت، اطمینان از تراز بودن پمپ، استفاده از نیروی یکنواخت و هواگیری پمپ، ۵ فرمان ساده‌ای هستند که تفاوت بین یک سیل با عمر ۳ ساله و یک سیل با عمر ۳ دقیقه‌ای را رقم می‌زنند. برای سیل مکانیکی خود احترام قائل شوید؛ این یک قطعه مهندسی دقیق است، نه یک واشر لاستیکی ساده.

پرسش و پاسخ‌های متداول (FAQ)

1. سیل مکانیکی نو من بلافاصله پس از نصب نشتی دارد، علت چیست؟

به احتمال زیاد، یا اورینگ ثانویه (روی شفت) به دلیل وجود خراش روی شفت پاره شده است، یا یکی از فیس‌های شکننده (سرامیک/SiC) در حین نصب با ضربه ترک برداشته است.

2. برای روانکاری اورینگ‌ها هنگام نصب از چه چیزی استفاده کنم؟

بستگی به جنس اورینگ دارد. برای EPDM (رایج در آب) از آب و صابون یا روان‌کننده‌های سیلیکونی سازگار استفاده کنید. برای NBR یا Viton از گریس سیلیکونی. هرگز از گریس یا روغن‌های نفتی روی EPDM استفاده نکنید، چون آن را متورم و تخریب می‌کند.

3. “هواگیری پمپ” (Venting) قبل از استارت دقیقاً یعنی چه؟

به معنای باز کردن یک پیچ یا شیر کوچک در بالاترین نقطه پوسته پمپ است تا هوای محبوس در محفظه سیل خارج شده و سیال به طور کامل جای آن را بگیرد. این کار تضمین می‌کند که سیل در مایع غوطه‌ور است.

4. اگر سیل را از بسته‌بندی انداختم، آیا هنوز قابل استفاده است؟

اگر سیل شما دارای فیس سرامیکی یا سیلیکون کارباید است، به احتمال ۹۹٪ دیگر قابل استفاده نیست. حتی اگر ترکی را با چشم نبینید، ضربه باعث ایجاد ترک‌های داخلی شده که بلافاصله پس از استارت پمپ منجر به خرابی می‌شوند. در این مورد ریسک نکنید.

5. آیا می‌توانم فیس‌ها را با بنزین یا تینر تمیز کنم؟

خیر. این حلال‌ها ممکن است دارای ناخالصی‌های روغنی باشند که روی سطح لکه باقی می‌گذارند. بهترین و ایمن‌ترین حلال، الکل ایزوپروپیل خالص یا استون (با احتیاط) روی یک پارچه کاملاً تمیز و بدون پرز است.

چرا خرید مکانیکال سیل پمپ خود را به آبگون سیل بسپاریم؟

در مجموعه آبگون سیل، ما فراتر از یک فروشگاه قطعات یدکی عمل می‌کنیم. ما به پشتوانه سال‌ها تجربه فنی و تیمی متشکل از متخصصین آب‌بندی، به شما کمک می‌کنیم تا دقیق‌ترین و بادوام‌ترین مکانیکال سیل را برای پمپ خود انتخاب کنید. چه به دنبال یک قطعه استاندارد باشید و چه نیازمند مشاوره تخصصی برای ارتقا یا یافتن معادل یک سیل پیچیده، کارشناسان ما در کنار شما هستند. ما درک می‌کنیم که توقف یک پمپ چقدر پرهزینه است، به همین دلیل، موجودی کامل و تعهد ما به ارائه کیفیت، تضمین‌کننده آرامش خاطر شماست. برای دریافت مشاوره و یک خرید مکانیکال سیل مطمئن، با ما تماس بگیرید.