مکانیکال سیل لوارایی 301

سیل مکانیکی لوارایی 301 چیست؟

آب بند 301 لوارایی یک سیل مکانیکی بلوز لاستیکی (Elastomer Bellows) با یک فنر است. بخش گردان آن روی شفت می‌چرخد و شامل فیس آب‌بندی، بلوز لاستیکی، فنر و رینگ‌های نگهدارنده است. بخش ثابت یک کفی (Seat) است که با کاسهٔ لاستیکی یا اورینگ در بدنهٔ پمپ می‌نشیند.

این سیل نابالانس (Unbalanced) است و به جهت چرخش شفت حساس نیست. طول نصب کوتاهی دارد و بلوز لاستیکی آن، شفت را در تمام طول سیل می‌پوشاند. به همین دلیل در پمپ‌های آب سرد کم‌فشار و پرتیراژ این‌قدر رایج شده است.

سیل مکانیکی بلوز لاستیکی چطور کار می‌کند؟

هر سیل مکانیکی دو سطح بسیار صاف دارد. یکی همراه شفت می‌چرخد و دیگری در بدنهٔ پمپ ثابت است. فنر این دو سطح را روی هم فشار می‌دهد و لایهٔ بسیار نازکی از خود آب بین آن‌ها، هم روان‌کاری می‌کند و هم جلوی نشتی را می‌گیرد. در سیل بلوز لاستیکی، خود بلوز هم آب‌بندی روی شفت را انجام می‌دهد و هم لرزش‌ها و جابه‌جایی‌های کوچک شفت را جذب می‌کند.

همین لایهٔ آب است که سیل را زنده نگه می‌دارد. اگر پمپ خشک کار کند، سطح‌ها در چند لحظه داغ می‌شوند و ترک برمی‌دارند. برای آشنایی کامل با اجزا و انواع، مقالهٔ سیل مکانیکی چیست را بخوانید.

«301» یعنی چه و چه ربطی به BT-AR بورگمن دارد؟

«301» کد رسمی سازندهٔ پمپ نیست و در کاتالوگ EagleBurgmann هم چنین نامی نیامده است. این عدد نام بازاری است که سازنده‌های سیل‌های معادل برای این طرح به کار می‌برند. نام رسمی طرح مرجع در آن کاتالوگ BT-AR است. منابع فنی همین طرح را معادل John Crane PR/DR و Flowserve 118 هم معرفی می‌کنند؛ دربارهٔ این سازنده‌ها در معرفی برندهای مکانیکال سیل بیشتر بخوانید.

پس مکانیکال سیل لوارایی 301 که ما عرضه می‌کنیم، هم‌طرح BT-AR است و محصول بورگمن نیست. اگر خود سیل اصل را می‌خواهید، صفحهٔ مکانیکال سیل BT-AR بورگمن را ببینید.

یک نکتهٔ دیگر: در کاتالوگ بعضی سازنده‌های اروپایی، «Type 301» نام یک سیل کارتریجی کاملاً متفاوت است. منظور ما در این صفحه همان سیل بلوز لاستیکی پمپ آب است.

سیل 301 لوارایی برای کدام پمپ‌هاست؟

«لوارایی» در بازار به ردهٔ کفی‌کوچک سیل 301 گفته می‌شود که مناسب پمپ لوارا است. سیل 301 لوارایی در شفت‌های ۱۲ و ۱۳ میلی‌متر کفی ۲۶ میلی‌متری دارد. همین طرح در پمپ‌های آب خانگی، بوستر پمپ‌های ساختمانی و پمپ‌های آب سرد کم‌فشار برندهای دیگر هم دیده می‌شود.

ملاک انتخاب، اسم پمپ نیست. قطر شفت، قطر کفی و ارتفاع سیل تعیین می‌کند که یک سیل 301 روی پمپ شما می‌نشیند یا نه. برای پمپ‌های طبقاتی، سیل پمپ طبقاتی مناسب پمپ لوارا را جداگانه عرضه می‌کنیم.

سیل 301 سایری چیست و چه فرقی با لوارایی دارد؟

در بازار سیل، «سایری» یا «سایر» یعنی سیلی که مناسب پمپ سایر (SAER) است، نه «سایر برندها». مکانیکال سیل سایری همان طرح بلوز لاستیکی 301 با کفی بزرگ‌تر است.

فرق اصلی سیل 301 لوارایی و سایری در اندازه است، نه در اصول کار:

• سیل 301 لوارایی: شفت ۱۲ و ۱۳ میلی‌متر با کفی ۲۶ میلی‌متر.
• سیل 301 سایری: شفت‌های بزرگ‌تر، از ۱۸ تا ۴۰ میلی‌متر، با کفی ۴۲ تا ۶۸ میلی‌متر.
• بخش گردان: در هر سایز، ابعاد قطعهٔ گردان هم با کفی خودش هماهنگ است.

پس در انتخاب، قطر شفت به‌تنهایی کافی نیست؛ اگر کفی نو با جای کفی در بدنه یکی نباشد، سیل جا نمی‌افتد یا از روز اول نشتی می‌دهد.

سیل سایر که ما عرضه می‌کنیم قطعهٔ کارخانهٔ پمپ نیست؛ سیل 301 هم‌طرح BT-AR است که مناسب پمپ سایر انتخاب می‌شود. اگر سیل قدیمی پمپ شما بلوز لاستیکی نیست، سیل 301 جایگزین آن نیست.

جدول سایز شفت و قطر کفی سیل مکانیکی لوارایی 301

ردیف‌های این جدول همان قطر شفت‌هایی است که در این صفحه عرضه می‌شوند. قطر کفی از ابعاد طرح BT-AR در دیتاشیت EagleBurgmann آمده و جدول‌های رایج بازار ایران هم برای همین سایزها همین عدد را می‌دهند. این جدول برای مقایسه با سیل قدیمی است:

برای شفت‌های ۱۳ تا ۱۶ میلی‌متر، در بازار بیش از یک قطر کفی وجود دارد. پس در این سایزها حتماً قطر کفی سیل قدیمی را هم اندازه بگیرید و فقط به قطر شفت بسنده نکنید.

چطور سایز درست سیل 301 را پیدا کنیم؟

برای انتخاب درست، این چهار اندازه را از سیل قدیمی بردارید:

1. قطر شفت: قطر داخلی بلوز لاستیکی یا قطر شفت پمپ را با کولیس اندازه بگیرید.
2. قطر بیرونی کفی: کفی سرامیکی را با کاسهٔ لاستیکی‌اش اندازه بگیرید و عدد را با جدول بالا مقایسه کنید.
3. نوع نشیمن کفی: ببینید کفی داخل کاسهٔ لاستیکی است یا با اورینگ در بدنه می‌نشیند. طرح BT-AR هر دو نوع کفی را دارد.
4. ارتفاع سیل: طول بخش گردان و ارتفاع کفی را هم یادداشت کنید.

اگر حوصلهٔ اندازه‌گیری ندارید، از سیل قدیمی کنار یک کولیس یا خط‌کش عکس بگیرید و برای ما بفرستید. کد پلاک پمپ هم کمک می‌کند. با این اطلاعات، سیل درست را با هم پیدا می‌کنیم.

مشخصات فنی و جنس‌های مکانیکال سیل لوارایی 301

اینجا مشخصات طرح مرجع BT-AR را از دیتاشیت سازنده، جدا از آنچه دربارهٔ خود سیل 301 می‌شود گفت، آورده‌ایم.

محدودهٔ کاری: طرح BT-AR و سیل 301

مشخصات طرح BT-AR طبق دیتاشیت EagleBurgmann:

این عددها مشخصات طرح BT-AR هستند، نه ضمانت سیل 301؛ محدودهٔ کار سیل‌های هم‌طرح بسته به سازنده و جنس فرق می‌کند. سیل 301 برای آب تمیز در شرایط کاری معمول پمپ‌های خانگی و ساختمانی ساخته شده است. برای فشار بالا سراغ سیل مکانیکی فشار قوی و برای آب داغ یا سیال شیمیایی سراغ سیل مخصوص همان شرایط بروید.

جنس‌های سیل 301

ترکیب رایج سیل 301 فیس کربن روی کفی سرامیکی است، با بلوز و کاسهٔ لاستیکی. این ترکیب برای آب تمیز و سرد اقتصادی و مطمئن است. دیتاشیت BT-AR گزینه‌های دیگری هم می‌دهد که در ادامه آمده‌اند؛ مقایسهٔ کامل‌تر در راهنمای انتخاب متریال فیس است.

کربن گرافیت (Carbon Graphite)

کربن نرم‌تر از کفی است و خاصیت خودروان‌کاری دارد. به همین دلیل در لحظه‌های کوتاهِ کم‌آبی، کمتر از سطح‌های سخت آسیب می‌بیند. در طرح BT-AR کربن گرافیتِ آغشته به آنتیموان، آغشته به رزین و کربن کامل آمده است. فرق این‌ها را در راهنمای مکانیکال سیل کربن ببینید.

سرامیک (Ceramic)

سرامیک در اینجا همان اکسید آلومینیوم است. سخت است، در آب تمیز خورده نمی‌شود و جفت رایج کربن است. کربن روی سرامیک پرکاربردترین و به‌صرفه‌ترین ترکیب برای سیل 301 در آب شهری است.

سیلیکون کارباید (SiC)

سیلیکون کارباید بسیار سخت‌تر از سرامیک است و در برابر سایش مقاومت بیشتری دارد. در طرح BT-AR هم برای فیس و هم برای کفی به‌عنوان گزینه آمده است. برای آبی که کمی شن یا ذرات ریز دارد، ترکیب‌های SiC مثل مکانیکال سیل سیلیکون دوام بیشتری دارند.

NBR، EPDM و FKM (وایتون)

لاستیک‌های طرح BT-AR در دیتاشیت چهار نوع هستند: NBR، EPDM، FKM (وایتون) و HNBR. مقایسهٔ NBR، EPDM و وایتون در پرسش ۵ پایین صفحه آمده است؛ دمای کار هر لاستیک هم به سیال و شرایط کار بستگی دارد.

استاندارد و تأییدیه‌ها

دیتاشیت BT-AR به استاندارد ابعادی خاصی ارجاع نمی‌دهد. تأییدیه‌های آب آشامیدنی و غذایی مثل W270، ACS، WRAS، NSF و FDA در دیتاشیت برای خود BT-AR و بسته به ترکیب جنس آمده‌اند. این تأییدیه‌ها به سیل‌های هم‌طرح منتقل نمی‌شوند، پس ما برای سیل 301 چنین گواهی‌ای ادعا نمی‌کنیم.

کاربردهای سیل 301

دیتاشیت BT-AR این طرح را برای پمپ‌های آب و فاضلاب، پمپ‌های استخر و جکوزی، لوازم خانگی، پمپ‌های ماشین ظرف‌شویی، پمپ‌های شناور، پمپ‌های سیرکولاتور و پمپ‌های آب سبک پیشنهاد می‌کند. سیل 301 هم بیشتر در همین گروه پمپ‌های کم‌فشار آب کار می‌کند.

پمپ‌های آب خانگی و بوستر پمپ‌های ساختمانی

بیشترین کاربرد مکانیکال سیل لوارایی 301 در پمپ‌های آب خانگی، بوستر پمپ‌های آپارتمان و مجتمع‌های مسکونی کوچک و پمپ‌های آبیاری باغچه است. این پمپ‌ها با آب تمیز و دمای معمولی کار می‌کنند و ترکیب کربن، سرامیک و NBR برایشان کافی است. اگر سیل پمپ شما بلوز لاستیکی نیست، انواع دیگر را در صفحهٔ سیل پمپ آب ببینید.

پمپ‌های کشاورزی و صنعتی

در پمپ‌های کشاورزی و صنعتی سبکی که آب نسبتاً تمیز را با فشار کم جابه‌جا می‌کنند، سیل 301 هم‌سایز هم به کار می‌رود. برای فشار و دمای بالا، آب پرشن یا سیال شیمیایی، انتخاب درستی نیست.

سازگاری با سیال

سیل 301 اساساً برای آب تمیز ساخته شده است. آب شهری و آب چاهِ صاف مشکلی ندارند. آب حاوی شن و ذرات، سطح‌ها را زودتر می‌ساید. روغن، سوخت و مواد شیمیایی هم ممکن است به لاستیک آسیب بزنند و جای سیل 301 نیستند؛ برای سیال اسیدی سیل مکانیکی ضد اسید ساخته شده است.

راهنمای خرید سیل 301

خرید سیل 301 ساده است، به شرط اینکه سایز و جنس را درست بدانید.

هم‌طرح، اصل یا بی‌کیفیت؟

چون «301» نام یک طرح معادل است، عبارت «سیل 301 اصل بورگمن» درست نیست. سیل 301 هم‌طرح BT-AR بورگمن است و کیفیتش به سازنده و ساختش بستگی دارد. برای تشخیص یک سیل خوب به این‌ها نگاه کنید:

• سطح‌ها: فیس کربن و کفی سرامیکی باید کاملاً صاف و براق باشند، بدون خط، لب‌پریدگی یا ترک.
• بلوز لاستیکی: باید نرم و یکدست باشد و پس از فشار دادن، به شکل اولش برگردد.
• فنر و رینگ‌ها: فنر باید صاف و بدون زنگ‌زدگی باشد و رینگ‌ها لق نباشند.
• بسته‌بندی: سیل باید تمیز و جدا بسته‌بندی شده باشد تا سطح‌ها در جابه‌جایی آسیب نبینند.

چه چیزهایی روی قیمت سیل 301 اثر دارد؟

قیمت سیل 301 به سایز شفت و کفی، جنس فیس و کفی (کربن و سرامیک یا SiC)، جنس لاستیک و کیفیت ساخت بستگی دارد. سایزهای بزرگ‌تر و جنس‌های مقاوم‌تر معمولاً گران‌ترند.

خرید سیل 301 لوارایی و سایری از آبگون سیل

در فروشگاه آبگون سیل، سیل مکانیکی لوارایی 301 و سایری را در چند سایز پرکاربرد با قیمت مناسب عرضه می‌کنیم. سیل‌های اورجینال با ضمانت اصالت عرضه می‌شوند و طرح جایگزین هم با کیفیت تضمین‌شده موجود است؛ سیل 301 در گروه طرح جایگزین (هم‌طرح BT-AR) است. سیل‌های دیگر را در دستهٔ انواع سیل پمپ ببینید. سایزهای موجود بالای همین صفحه است. اگر سایز را نمی‌دانید، عکس سیل قدیمی یا کد پلاک پمپ را بفرستید. برای استعلام قیمت تماس بگیرید.

نصب، نگهداری و عیب‌یابی سیل 301 لوارایی

بیشتر خرابی‌های زودرس آب بند 301 لوارایی از نصب نادرست یا خشک‌کار کردن پمپ می‌آید، نه از خود سیل. این نکته‌ها عمر سیل را بیشتر می‌کنند.

مراحل نصب

1. تمیزکاری: شفت و جای کفی را از رسوب، زنگ و لبهٔ تیز پاک کنید. شیار یا پلهٔ تیز شفت، بلوز را می‌برد.
2. روان‌کاری: شفت و کاسهٔ کفی را فقط با آب یا آب‌صابون خیس کنید. گریس یا روغن معدنی نزنید؛ لاستیک EPDM با آن‌ها سازگار نیست و بلوز باید روی شفت بچسبد، نه اینکه بلغزد.
3. نصب کفی: کفی را صاف و یکنواخت در جایش فشار دهید تا کاملاً عمود بنشیند. سطح براق کفی را با دست لمس نکنید.
4. نصب بخش گردان: بخش گردان را بدون پیچاندن روی شفت بلغزانید تا فیس کربن روی کفی بنشیند.
5. راه‌اندازی: پیش از روشن کردن، پمپ را کامل از آب پر و هواگیری کنید. بعد چند دقیقه اطراف سیل را از نظر نشتی نگاه کنید.

جزئیات بیشتر در راهنمای نصب مکانیکال سیل آمده است.

نکته‌های افزایش عمر سیل

• خشک‌کار ممنوع: پمپ هیچ‌وقت نباید بدون آب کار کند. حتی چند ثانیه خشک‌کار هم سطح‌ها را داغ می‌کند.
• هم‌محوری: شفت لنگ یا بلبرینگ خراب، سیل را از تعادل خارج می‌کند.
• کنترل لرزش: پمپ را روی پایهٔ محکم ببندید و لرزش اضافه را رفع کنید.
• آب تمیز: اگر آب شن دارد، صافی مکش را تمیز نگه دارید. فهرست کامل‌تر را در عوامل خرابی سیل پمپ آب ببینید.

نشانه‌های خرابی

• چکه یا نشتی از اطراف شفت: واضح‌ترین نشانهٔ خرابی سیل است.
• صدای جیرجیر یا سوت از محل سیل: معمولاً از خشک‌کار یا سایش سطح‌ها خبر می‌دهد.
• داغ شدن بدنه در محل سیل: نشانهٔ اصطکاک زیاد است.
• افت فشار یا آبدهی: دلایل زیادی دارد، ولی نشتی سیل هم یکی از آن‌هاست.

اگر یکی از این نشانه‌ها را دیدید، پمپ را خاموش کنید تا آب به موتور و بلبرینگ نرسد. همهٔ چکه‌ها هم از سیل نیست؛ علت نشتی پمپ آب را هم بررسی کنید.

زمان تعویض

سیل 301 را در این مواقع عوض کنید: وقتی نشتی ادامه دارد، وقتی سطح‌ها خط افتاده یا ترک خورده‌اند، و هر بار که پمپ برای تعمیر اساسی باز می‌شود. تعویض سیل در زمان تعمیر، هزینهٔ کمی دارد و از باز کردن دوبارهٔ پمپ جلوگیری می‌کند.

کاتالوگ و منابع فنی

برای سیل‌های هم‌طرح، کاتالوگ طرح مرجع بهترین منبع ابعاد است.

چرا کاتالوگ مهم است؟

دیتاشیت BT-AR برای هر سایز، قطر شفت (d1)، قطر بیرونی کفی (d7)، قطر بخش گردان (d3) و طول‌های نصب را می‌دهد. ستون قطر کفی جدول این صفحه از همان دیتاشیت است.

منابع معتبر برای مطالعهٔ بیشتر

صفحه و دیتاشیت رسمی BT-AR در سایت EagleBurgmann مرجع اصلی ابعاد و محدودهٔ کاری این طرح است. پاسخ پرسش‌های عمومی را هم در پرسش‌های متداول سیل مکانیکی ببینید.

جمع‌بندی

سیل مکانیکی لوارایی 301 یک سیل بلوز لاستیکی ساده و مطمئن برای پمپ‌های آب خانگی و ساختمانی است که هم‌طرح BT-AR ساخته می‌شود. نسخهٔ لوارایی کفی کوچک دارد و نسخهٔ سایری برای شفت‌ها و کفی‌های بزرگ‌تر است. قطر شفت و قطر کفی سیل قدیمی را با جدول مقایسه کنید و با نصب تمیز و دوری از خشک‌کار، بیشترین عمر را از سیل نو بگیرید.

پرسش‌های متداول دربارهٔ سیل مکانیکی لوارایی 301